Ben je op zoek naar een boek over rouw dat zowel persoonlijk als verdiepend is? In deze review deel ik mijn ervaring over het boek Wat blijft als zij weg zijn van Yvonne Hoogendijk. Een openhartig boek over verlies, rouw en de weg naar betekenis na het overlijden van een dierbare.
Wat maakt dit boek over rouw bijzonder?
Yvonne beschrijft haar verhaal als dochter die binnen twee jaar beide ouders verliest. Wat dit boek bijzonder maakt, is de combinatie van persoonlijke dagboekfragmenten en psychologische inzichten over rouw.
De dagboekfragmenten zijn kwetsbaar en eerlijk geschreven, en zorgen voor veel herkenning. De psychologische inzichten geven verdieping en helpen om rouw beter te begrijpen.
Opbouw van het boek en hoofdstukken
Het boek is opgebouwd in verschillende delen. Eerst gaat Yvonne in op wat rouw is en welke fases er zijn. Daarna schrijft ze over anticiperende rouw en veranderingen binnen families door ziekte en verlies. In de laatste delen lees je over over het leven met verlies en hoe het leven verder gaat na verlies.
De hoofdstukken zijn kort en op zichzelf staand. Daardoor kun je precies lezen wat op dat moment bij je past. Elk hoofdstuk sluit af met een reflectievraag, die uitnodigt tot verdieping en om stil te staan bij je eigen rouwproces.
Wat maakt Wat blijft als zij weg zijn zo herkenbaar?
Het boek bevat een combinatie van kwetsbare dagboekfragmenten en psychologische uitleg. Dit maakt het boek bijzonder waardevol. Tijdens het lezen herkende ik een aantal onderwerpen waar ik zelf eerder over deelde in blogs, bijvoorbeeld over hoe rouw in je lijf leeft en over het ervaren van schuldgevoelens. Onderwerpen die herkenbaar zijn voor iedereen die met rouw te maken heeft.
Hieronder deel ik de thema’s uit het boek die mij het meest raakten.
Anticiperende rouw (voorrouw)
Yvonne schrijft uitgebreid over anticiperende rouw: rouw die al begint voordat iemand overlijdt, bijvoorbeeld tijdens de periode van ziekte. Yvonne schrijft over hoe zij anticiperende rouw heeft ervaren tijdens de ziekte van haar ouders. Deze stukken zijn zo kwetsbaar geschreven dat ze echt binnenkomen bij de lezer.
In deze stukken vond ik veel herkenning. Mijn moeder was er nog, maar toch rouwde ik al om wat zou komen. Het leven veranderde al, nog vóór haar overlijden. Die periode voelde als een soort tussenwereld. Het lezen hierover gaf mij erkenning voor wat ik toen voelde.
De band met een dierbare na overlijden
In het boek wordt beschreven hoe de band met een dierbare na het overlijden niet verdwijnt, maar verandert. Een voortgezette verbinding die voor iedereen anders kan voelen. Bijvoorbeeld in herinneringen, rituelen of gedachten.
Dit stuk raakte mij omdat de rauwe rouw na het overlijden van mijn moeder inmiddels wat veranderd is en een nieuwe vorm begint aan te nemen. Precies het stuk over die voortgezette band sloot hier perfect bij aan. Over hoe mijn moeder nog aanwezig is, ook al is zij er niet meer. Zo “hoor” ik mijn moeder regelmatig als ik aan het koken ben. Alsof ze over mijn schouder meekijkt en instructies geeft.
Vragen die rouw met zich meebrengt
In het boek komen ook existentiële vragen naar voren, zoals: Wie ben ik na het verlies van een dierbare? En wat past nog bij mij uit het leven voor het verlies, en wat past niet meer?
Deze vragen zetten aan tot reflectie en geven richting in een leven waarin je het verlies met je meedraagt. Voor mij zorgden ze ervoor dat ik bewuster stilsta bij wat ik wil sinds het verlies van mijn moeder en meer luister naar mijn intuïtie.
Wat vind ik minder sterk aan het boek?
Het boek is sterk gebaseerd op psychologische literatuur. De verschillende termen en verwijzingen maken het soms wat zwaarder om te lezen, zeker als je midden in rouw zit en weinig concentratie hebt.
Tegelijk helpt het dat je het boek per hoofdstuk kunt lezen, op een moment dat het voor jou past. Je hoeft dus niet het boek in één keer te lezen.
Hoe het boek mij helpt tijdens mijn rouwproces
Het lezen van dit boek gaf mij het gevoel gezien te worden in mijn verdriet. Tegelijk gaf het me vertrouwen dat ik verder mag leven met het verlies van mijn moeder, volledig op mijn eigen manier.
Voor mij betekent dat onder andere dat ik mijn rouw een plek geef door te schrijven en mijn ervaringen te delen. En dat ik weet en voel dat andere vrouwen erkenning en herkenning vinden in mijn verhalen.
Voor wie is het boek Wat blijft als zij weg zijn een aanrader?
Wat blijft als zij weg zijn is een waardevol boek voor iedereen die te maken heeft met het verlies van een ouder, of zich daarop voorbereidt.
De combinatie van persoonlijke ervaringen en psychologische inzichten zorgt voor zowel herkenning als verdieping. Waar je ook staat in jouw proces, aan het begin of als je al een tijdje onderweg bent, dit boek kan je veel herkenning en inzicht bieden.
Mijn conclusie: is dit boek de moeite waard?
Wat blijft als zij weg zijn is een bijzonder boek voor iedereen die te maken heeft met verlies van een ouder.
Wat dit boek voor mij waardevol maakt, is dat het woorden geeft aan gevoelens die soms moeilijk te begrijpen zijn. Het laat zien dat rouw niet iets is waar je even “doorheen” moet, maar iets dat met je meebeweegt in het leven.
Tegelijk vraagt het boek op sommige momenten wel wat concentratie, door de psychologische onderbouwing. Juist daarom is het prettig dat je het in losse hoofdstukken kunt lezen, op een moment dat het voor jou past.
Zoek je een boek dat je helpt om je rouw beter te begrijpen én waarin je jezelf herkent? Dan is dit boek absoluut de moeite waard! Of je nu aan het begin staat van rouw of al een tijdje onderweg bent, dit boek kan je helpen om beter te begrijpen wat je voelt.
En misschien nog wel het belangrijkste: het laat je voelen dat je niet alleen bent ❤️
In deze blog gebruik ik affiliate links. Dat betekent dat ik een kleine commissie ontvang wanneer jij iets aanschaft via een van deze links. Het kost jou niets extra’s, maar helpt mij wel om mijn platform draaiende te houden. Dankjewel!

