Vaak hoor je dat het eerste jaar zonder een dierbare het lastigste is. In dat eerste jaar beleef je alle belangrijke dagen in het jaar voor het eerst zonder diegene. In mijn geval is dat zonder mijn moeder.
Mijn moeder is inmiddels zes maanden overleden. Het eerste jaar is nog maar net op de helft en er zijn al zoveel moment zonder mijn moeder geweest. Zoveel momenten van intens gemis. Ik neem jullie mee in een aantal van deze eerste keren zonder mijn moeder.
De verjaardag van mijn dochter – het gemis in drievoud
Zo’n vijf weken na het overlijden van mijn moeder werd mijn dochter twee jaar. Mijn moeder was zó gek op haar kleinkind.
Ik zag enorm op tegen die dag. We hielden het klein: een taartje eten met de familie van mijn vriend. Nog voor de eerste hap genomen was, zei mijn schoonmoeder: “Wat verdrietig dat oma er niet bij is.”
Vorig jaar toen mijn dochter één werd, was mijn moeder nog niet ziek. Ze had toen een heerlijke appeltaart gebakken, haar specialiteit. We haalden herinneringen op aan dat moment. Wat een gemis dat een jaar later die heerlijke taart ontbrak. Maar bovenal: wat een gemis dat míjn moeder er niet was.
Ik zal er eerlijk over zijn, het verdriet die dag sloeg in als een bom. Het gemis kwam in drievouw die dag. Ik voelde mij verdrietig om mijn eigen gemis. Ook voelde ik het gemis dat mijn dochter die haar oma kwijt is. En ik voelde hoe ontzettend graag mijn moeder erbij had willen zijn. Als oma op de verjaardag van haar geliefde kleinkind.
Toen mijn moeder nog leefde, heeft zij meermaals gevraagd wat voor cadeau zij voor mijn dochter kon kopen voor haar verjaardag. Ik schoof de vraag voor mij uit met het idee “dat komt nog wel”. Maar helaas overleed zij voordat zij een cadeautje kon kopen. Op de verjaardag van mijn dochter was deze herinnering extra spijtig.
Mijn eerste verjaardag zonder mijn moeder
Drie weken later was het mijn eigen verjaardag. Na de moeilijke dag van mijn dochter haar verjaardag zag ik er als een berg tegenop.
Mijn eigen verjaardag viel gelukkig best mee. Uiteraard met tranen, maar minder heftig dan een paar weken daarvoor. Ik vierde het klein, met een gebakje samen met mijn vader en zus. Dat was genoeg zo.
Vriendinnendag – haar wens voortzetten
Mijn moeder kende haar beste vriendin al van jongs af aan. Zij waren 54 jaar vriendin. Ieder jaar vierden zij hun speciale dag met elkaar. De ene keer wat groter met een uitgebreide lunch. De andere keer wat kleiner met alleen belletje of een kopje koffie. In 2025 zouden zij 55 jaar vriendschap vieren. Helaas heeft mijn moeder die datum niet meer gered. Een aantal weken daarvoor kwam zij te overlijden.
Tijdens haar ziekteperiode vroeg mijn moeder of mijn zus en ik die traditie wilden voortzetten. Door haar vriendin op hun vriendinnendag op een lunch te trakteren en een mooie bos bloemen te kopen. Precies zoals zij het gedaan zou hebben.
En zo geschiedde. Samen met mijn zus hebben wij haar vriendin mee uit lunchen genomen en een mooie bos bloemen voor haar gehaald. Ook gaven wij haar een mooie foto van mijn moeder en haar samen. En een mooi blouse uit mijn moeder haar kledingcollectie. Eentje waarvan we wisten dat haar vriendin deze mooi zou vinden.
Het was een verdrietige lunch met veel tranen. Maar ook met mooie verhalen en warme herinneringen aan mijn moeder. Volgend jaar doen we dit weer, dat weet ik zeker.
De verjaardag van mijn vader – een stap vooruit
Dit jaar bereikt mijn vader een mijlpaal qua leeftijd. Normaal gesproken zou hij dat groots hebben gevierd, maar sinds de ziekte van mijn moeder was het feestgevoel verdwenen.
Na het overlijden van mijn moeder zei hij dat hij zijn verjaardag graag wilde overslaan. Hij zou het jaar erop wel kijken of hij het dan wat groter wilde vieren. Toch, drie weken voor de datum, verraste hij ons: hij wilde het tóch vieren. “Ik ben klaar met het verdrietige gedoe,” zei hij. “Het is tijd om weer te leven.”
Samen met mijn zus maakten wij een plan hoe hij het graag wilde vieren. Gewoon thuis met zijn familie, de familie van mijn moeder en wat vrienden. Samen zorgden we voor taart, koffie, thee en een lunch met broodjes en soep.
De weken voorafgaande aan zijn verjaardag sloeg voor mij de wat sombere stemming weer toe. Ik wist: er komt weer zo een belangrijke dag aan waar mijn moeder niet meer bij is. En dat gevoel mocht er natuurlijk gewoon zijn.
Op de dag zelf was er een hoop reuring in het huis van mijn vader. Veel mensen over de vloer. En voor ons veel kopjes koffie, stukken taart en kommen soep om uit te delen.
Meerdere broers en zussen van mijn moeder waren aanwezig op de verjaardag. Voor sommigen was het de eerste keer dat zij weer in het huis van mijn ouders kwamen, sinds het overlijden van mijn moeder. Aan een aantal van hen stelde ik dezelfde vraag: hoe is het om hier te zijn, zo zonder haar?
Een zus zei: “Het is zo gek om hier aan te komen. Ik betrap mezelf erop dat ik denk dat jouw moeder me staat op te wachten wanneer ik aan kom fietsen.” Ik vertelde haar dat ik inmiddels al zeker dertig keer in het huis was geweest sinds het overlijden van mijn moeder. En dat het voor mij nog steeds voelt alsof ze elk moment weer binnen kan lopen.
Een broer vertelde dat hij het moeilijk vond om hier te zijn en het gedenkhoekje van mijn moeder te zien.
“Ik voel haar hier nog steeds,” zei hij. “Alsof ze er nog een beetje is.” Ik antwoordde hem dat ik dat eigenlijk een hele fijne gedachte vond. Dat ik het zelf ook zo ervaar, alsof ze soms nog over mijn schouder meekijkt.
Al met al was het een dag waar ik behoorlijk tegenop had gezien. Toch kijk ik er met een goed gevoel op terug. Op de herinneringen aan mijn moeder die ik met haar broers en zussen heb gedeeld. Op de fijne dag die we samen voor mijn vader hebben georganiseerd.
En eerlijk is eerlijk: ik was ook opgelucht toen de dag voorbij was en de volgende dag weer een gewone dag aanbrak. Even geen mijlpaal, geen beladen moment, maar gewoon een dag.
Wat nog komen gaat – eerste feestdagen en Moederdag zonder mijn moeder
Het eerste jaar zonder mijn moeder is pas halverwege. Voor het komende half jaar staan er nog een paar belangrijke momenten op de rol. Dit zijn de feestdagen, de verjaardag van mijn moeder en de eerste Moederdag zonder mijn moeder.
Ik weet nu al dat die dagen zwaar zullen zijn. Misschien worden ze iets minder rauw met de tijd, maar ik denk niet dat ze echt makkelijker worden.
Reflectie eerste jaar zonder moeder
Ik begin langzaam te beseffen dat het verdriet niet verdwijnt. Het verandert van vorm. Misschien wordt het gemis niet kleiner, maar groeit mijn vermogen om het te dragen. Het vervolg van het eerste jaar zonder mijn moeder lees je in deel 2.
Welke eerste momenten zonder jouw moeder vond jij lastig om door te maken? Ik ben benieuwd naar jullie verhaal en voel je vrij deze te delen. Mocht jij zelf zo een moeilijk moment binnenkort hebben, heel veel sterkte. En weet: je bent niet alleen ❤️
