Een tijd geleden schreef ik in een blog dat we te horen kregen dat mijn moeder ongeneeslijk ziek was. Een boodschap die de grond onder je voeten vandaan wegtrekt.
In deze blog deel ik wat dit nieuws met mij deed. En over de keuzes die ik vervolgens maakte.
De boodschap van de longarts
In mijn eerdere blog lees je uitgebreid hoe wij het nieuws kregen van de longarts. De korte versie: er waren uitzaaiingen in de hersenen gezien op de scan. Mijn moeder had uitgezaaide longkanker in stadium 4. De longarts zei: “Dat betekent dat er geen kans meer is op genezing.”
Deze diagnose kwam niet per se als een verrassing. Maar wel een diagnose die recht door het hart ging. Met die zin werd het definitief: mijn moeder zou komen te overlijden aan haar ziekte. Voor die woorden was het nog hoop. Hoop dat mijn moeder zou opknappen. En dat ze nog heel wat jaren mee zou gaan. De woorden van de longarts maakten daar in één klap en definitief een einde aan.
Bizarre gelijkenissen met een zwangerschap
Een paar weken geleden schreef ik een blog over dat mijn moeder inmiddels negen maanden is overleden. Ik beschreef dat het mij deed denken aan mijn zwangerschap, die ook negen maanden duurde.
Bij het schrijven van die blog realiseerde ik me dat er rondom het horen van de boodschap “je moeder is ongeneeslijk ziek” ook opvallende gelijkenissen zijn met een zwangerschap.
Tijdens een zwangerschap vraag je je af:
- Zal de zwangerschap goed verlopen?
- Welke klachten krijg ik?
- Wanneer zal het kindje geboren worden?
- Hoe zal de bevalling zijn?
- Hoe intens zijn de weeën?
- Hoe voel ik me na de geboorte als ik moeder ben?
Tijdens de ziekteperiode van je moeder vraag je je af:
- Hoe zal haar ziekte verder verlopen?
- Welke klachten krijgt zij?
- Wanneer zal mijn moeder komen te overlijden?
- Hoe zal haar overlijden zijn?
- Hoeveel pijn zal ze hebben?
- Hoe voel ik me wanneer mijn moeder er niet meer is?
Zie je de bizarre gelijkenis? Met één pijnlijk verschil (klein detail, zeg ik tegen mezelf, sarcastisch én verdrietig): tijdens de geboorte van een kindje verwelkom je nieuw leven. Tijdens het overlijden neem je afscheid van een dierbaar leven.
Het punt dat ik probeer te maken: de periode tussen de diagnose ongeneeslijk ziek en het uiteindelijke overlijden is enorm onzeker. Je weet simpelweg niet hoe het gaat lopen. En heel eerlijk: je hebt geen idee waar je je op voorbereidt. Het overlijden van mijn moeder was een heel abstract begrip. Want waar bereid je je precies op voor? Dit had ik nog nooit van mijn leven meegemaakt en zou ik maar een keer in mijn leven mee gaan maken. Ik had geen idee.
De keuzes die we samen moesten maken
We hadden met elkaar een paar belangrijke keuzes te maken. En dan met name mijn moeder. Wat wilde zij voor het laatste stukje van haar leven?
We bespraken onder andere:
- Wil ze thuis verzorgd worden?
- En door wie? Kan ze zorg accepteren van dierbaren, zoals mijn vader, mijn zus en ik, of haar van haar zussen of vriendinnen?
- Wanneer is het lijden genoeg? Is euthanasie bespreekbaar of niet?
- Waar wil ze overlijden: thuis of in een hospice?
- Heeft ze wensen voor haar uitvaart?
Voor ons werd het duidelijk: Mijn moeder wilde zo lang mogelijk thuis blijven, in haar eigen omgeving. Ze wilde zorg ontvangen van iedereen, ook van dierbaren en van de thuiszorg. Ze wilde absoluut geen pijn hebben. En ze wilde niet naar het ziekenhuis worden gebracht. Het liefst zou ze thuis overlijden.
En wensen voor de uitvaart? Een mooie bloem op de kaart, het liefst een protea. Verdere wensen had zij niet of sprak zij niet uit. Want ga er maar aanstaan om het over je uitvaart te hebben als je weet dat je doodgaat. Wat een verschrikkelijke opgave moet dat voor haar zijn geweest…
De keuzes die ík maakte
De keuzes van mijn moeder waren duidelijk. Maar wat wilde ik? Wat kon ik mentaal aan? Wat wilde ik betekenen in dit laatste stuk van haar leven? Vanaf het moment dat mijn moeder ernstig ziek werd voelde ik het in alles: Ik wil erbij zijn. Alles meemaken. Van begin tot eind. Dit kan ik maar één keer doen en dat moment is nu. Er komt geen later meer.
Ik besloot er volledig voor haar te zijn. Ook in de laatste fase. Als dat betekende dat ik haar moest wassen of met een lepeltje moest voeren, dan zou ik dat met liefde doen. Zij heeft haar leven lang voor mij gezorgd, nu was het moment om dat voor haar terug te doen.
Concreet betekende dit:
- Ik hield de afspraken in het ziekenhuis in de agenda bij
- Regelde dat er altijd iemand meeging. Vaak ging ik zelf mee en regelde een oppas voor mijn dochter
- Regelmatig checken of er genoeg kleding was die ze nog paste
- Af en toe kookte ik voor haar en mijn vader
- Zorgde dat er eten in huis was waar ze trek in had tijdens de chemo
- Regelde drinkvoeding om extra aan te sterken
Mijn vader zorgde veel en goed voor mijn moeder. Van mijn zus en mij werd relatief weinig gevraagd. Mijn moeder overleed plotseling en was toen in relatief goede doen. Zij was niet bedlegerig en nog niet in de laatste (terminale) fase van haar ziekte. De intensiteit van de zorg viel dus mee voor ons.
Hoe ik probeerde het hoofd koel te houden
Het korte antwoord: het hoofd koel houden was bijna niet te doen. Het was een extreem onzekere periode. Je wist de ene week niet hoe de volgende week zou verlopen. We konden eigenlijk niet eens verder kijken dan een week. Tenminste, ik niet.
Wat ik wél kon doen was ruimte maken. Ruimte in mijn agenda en ruimte in mijn hoofd.
Werk was op dat moment onbelangrijk. Mijn moeder was belangrijk. En zelf overeind blijven was belangrijk.
Op de dagen dat mijn dochter niet thuis was, was ik zoveel mogelijk bij mijn moeder. Niet alleen om te zorgen, maar vooral om samen te zijn. Om goede gesprekken te voeren en herinneringen te maken. Ik voelde heel sterk: dit zijn de laatste herinneringen die ik nog kán maken met mijn moeder.
Reflectie
De boodschap dat mijn moeder ongeneeslijk ziek was staat met stip in de top 2 van slechtste boodschappen die ik in mijn leven heb gekregen. Op nummer 1 staat het bericht dat ze daadwerkelijk overleden was.
Hoe ervaarde jij die onzekere tijd tijdens de periode dat jouw moeder ongeneeslijk ziek is of was? En belangrijker nog: wat ging er emotioneel door je heen? Voel je vrij om hieronder te delen. Ik kan je verzekeren dat veel vrouwen meelezen die hetzelfde meemaken. Dus weet: je bent niet alleen. ❤️
