Rouwen tijdens het moederschap: negen maanden zonder mijn moeder

Deze week is het negen maanden geleden dat mijn moeder kwam te overlijden. Negen maanden die gevuld zijn met momenten die ik nu, sinds ik zelf moeder ben, bijna automatisch aan het moederschap koppel. In deze blog schrijf ik over hoe ik het moederschap ervaar zonder mijn eigen moeder. Een pijnlijke en emotionele blog. Ongetwijfeld vol herkenning voor de moeders die hun eigen moeder missen tijdens het moederschap. Of dat gemis nu al heel lang is, of pas kort. Deze is voor jullie, en een beetje voor mezelf. Van moeder zonder moeder tot een andere moeder zonder moeder ❤️

De betekenis van ‘negen maanden’

Sinds ik zelf moeder ben, heeft de periode van negen maanden een bijzondere betekenis gekregen. Negen maanden heb ik onze dochter gedragen en laten groeien in mijn buik. En wanneer je kindje vervolgens negen maanden oud is, komt dat bekende moment: negen maanden in de buik, negen maanden uit de buik. Voor veel moeders vast een heel herkenbaar moment.

En nu is er een ander soort mijlpaal: negen maanden zonder mijn moeder. Driekwart jaar alweer. Net zo lang als dat je een kindje bij je draagt in de buik tijdens een zwangerschap. Maar voor mij voelt het alsof mijn moeder pas net is overleden. En op andere momenten voelt het alsof ze er al heel lang niet meer is. Opmerkelijk hoe rouw geen besef van tijd kent.

Op welke momenten ik haar heb gemist in de afgelopen maanden

Voor het schrijven van deze blog stelde ik mezelf de vraag: trek ik het moederschap eigenlijk wel zonder moeder? Het eerlijke antwoord: nee.
In het moederschap zijn er zoveel momenten waarop ik mijn moeder mis. Hieronder een paar die meteen in me opkomen. Op die momenten was het gemis zo groot.

Mijn dochter was ziek en mijn vriend was een weekendje weg

Eind november was mijn vriend een weekendje weg. Even tijd voor zichzelf. Mijn dochter en ik waren samen. Ze was al een paar dagen behoorlijk verkouden (hallo, bacillen van het kinderdagverblijf!). Die avond werd ze kortademig en begon ze oppervlakkig te ademen. Verder maakte ze het op zich goed, maar ik schrok wel.

Ik was alleen en dacht: wat moet ik doen? Ik had advies nodig. Advies van mijn moeder die drie kinderen heeft grootgebracht. Automatisch pakte ik mijn telefoon om haar te bellen. Maar nog voordat ik het scherm ontgrendelde, realiseerde ik me dat ik haar niet kon bellen…

Na het weekend vertelde ik dit verhaal aan mijn lieve schoonmoeder. Zij zei: “Je had mij gewoon kunnen bellen! Ik ben ook moeder en je voelt toch als een soort dochter voor mij.” En hoewel dat ontzettend lief is van mijn schoonmoeder, is het niet hetzelfde. Zij is niet mijn moeder. Wat miste ik mijn moeder ontzettend.

Mijn dochter in de jurk van oma

Toen duidelijk werd dat mijn moeder ongeneeslijk ziek was, kwam het besef dat haar kleinkinderen nauwelijks herinneringen aan haar zouden hebben. Hartverscheurend voor haarzelf, voor mijn zus en mij als dochters, en voor haar kleinkinderen.

Mijn moeder kocht graag kleding voor haar kleinkinderen. Daarom besloot ze wat kleding te kopen, op de groei. Zodat ze over een tijdje nog wat kleding hebben om uit te pakken en te dragen.

Aan het begin van de herfst, zo’n vier maanden na het overlijden van mijn moeder, maakten we het eerste pakje open. Een prachtige jurk. Een jurk die alleen mijn moeder zo had kunnen uitkiezen. Hij stond mijn dochter prachtig, en het liefst wilde ze hem elke dag aan. Toen ze de jurk aan had, maakte ik een foto. Wat was ze mooi en trots in die jurk. Precies zo’n foto die je met oma deelt. Maar die foto kon ik niet met haar delen, helaas. En dat deed behoorlijk pijn

In de speeltuin met andere oma’s

Ik herinner me nog de eerste keer dat ik naar de kinderboerderij ging na het overlijden van mijn moeder. Overal zag ik oma’s. Oma’s met hun kleinkinderen. Ik was hier niet op voorbereid. Eén van die oma’s sprak mij aan en zei: “Goh, wat lijkt jouw dochter veel op je.” Dat hoorde ik vroeger ook vaak als ik met mijn moeder ergens was. Het was zo confronterend.

Op zo een moment komt rouw genadeloos om de hoek kijken. Natuurlijk gun ik die oma’s en kleine kindjes hun geluk samen op de kinderboerderij. Maar ik had het mijn dochter en mezelf ook zó gegund. En ik had zo graag gewild dat mijn moeder ook zou zien hoeveel mijn dochter op mij lijkt.

Hoe ik mijn moeder terugzie in de kleine dingen

Laatst at ik met mijn dochter een broodje aan tafel. Door het raam zag zij een vogeltje in de boom. Ze zei: zei: “Kijk, een vogeltje!” Ze zei het precies op de manier hoe mijn moeder dat ook altijd zei als ze een vogel in de tuin zag. Met dezelfde intonatie, met dezelfde verwondering. Het was net of ik mijn moeder hoorde.

Mijn dochter is een echte lekkerbek. Haar eerste vraag na het wakker worden is standaard: “Mama, wat gaan we eten?” Zo herkenbaar, echt precies mijn moeder.  Mijn moeder dacht tijdens het ontbijt al na over wat ze de rest van de dag zou gaan eten. Zo oma, zo kleindochter.

Het moederschap zonder moeder

Misschien mis ik haar nog het meest in de momenten als ik naar mezelf kijk als moeder. Hoe zou ze mij zien als moeder? Zou ze trots op me zijn? Zou ze ook een beetje kritiek op me hebben op hoe ik als groentje voor mijn eerste kind zorg?

Ik mis het dat ze mij niet kan zien als moeder. Als de moeder die ik nu ben en als de moeder die ik door je jaren heen wordt. Als de moeder van misschien wel een tweede kindje.

Vaak kijk ik met vertedering naar mijn dochter. Dan geniet ik van een moment waarop mijn dochter lekker zit te eten of een verhaaltje vertelt. Ik vraag me dan vaak af: keek mijn moeder vroeger ook zo naar mij, toen ik net zo klein was? Het antwoord op die vraag doet het meeste pijn: ik zal het nooit weten. Ik kan het haar niet meer vragen…

Reflectie

Het moederschap zonder moeder… wat is dat op veel momenten toch pijnlijk en ingewikkeld. Nu mijn moeder al negen maanden niet meer bij ons is, zie ik steeds meer parallellen tussen rouw, zwangerschap en het moederschap zelf. Ze lijken op elkaar in intensiteit en kwetsbaarheid. Maar vooral in hoe alles verandert, zonder dat daar klaar voor bent.

Het moederschap zonder moeder is een pijnlijk onderdeel van rouw om over te schrijven. Het voelt soms alsof ik twee levens tegelijk heb: het leven waarin ik moeder ben, en het leven waarin ík geen moeder meer héb. En juist dat maakt het zo’n belangrijk onderwerp om over te blijven schrijven. Want ik weet zeker dat er veel moeders zijn zoals ik die hun eigen moeder missen in het moederschap. En dat zij weinig herkenning en erkenning hierin vinden. Veel van onze leeftijdsgenoten hebben hun moeder (gelukkig) nog. Maar wij helaas niet meer. En toch verdienen ook wij ruimte. Een plek waar dit verhaal mag bestaan.

Op welke momenten ervaar jij het gemis van jouw moeder in het moederschap? Ik lees graag met je mee. Ik weet zeker dat veel moeders zonder moeder zich zullen herkennen in jouw verhaal. En weet: je niet alleen bent ❤️